Waar ligt de winst eigenlijk?
Voordat je iets aanschaft of installeert, is het verstandig om te weten waar je geld nu naartoe gaat. Bij een gemiddeld huishouden in Nederland gaat ongeveer 70 procent van de gasrekening naar verwarming, 15 procent naar warm water en 15 procent naar koken. Bij elektriciteit zit het anders: ongeveer een derde naar koeling en huishoudelijke apparaten, een derde naar verlichting en elektronica, en een derde naar warm water (boilers en doorstroomverwarmers).
Je haalt dus de grootste klappen door iets aan verwarming te doen. Een paar graden lager stoken, beter isoleren of een efficiëntere ketel installeren — daar zit het echte geld. Aandacht voor stand-by, ledverlichting of energiezuinige koelkast helpt ook, maar de bedragen zijn een orde van grootte kleiner.
In 2026 betaalt een gemiddeld huishouden zo'n 1.993 euro per jaar aan energie. Een gerichte aanpak kan daar vrij eenvoudig 300 tot 500 euro afhalen, zonder dat je in een koud huis zit of je vakanties opgeeft. Wie meer investeert (warmtepomp, isolatie van schil), kan tot 750 euro of meer besparen — alleen liggen daar wel investeringen voor nodig.
In dit artikel staan de maatregelen geordend van klein naar groot, van wat je vandaag kunt doen tot wat een meerjarige investering vraagt.
Snelle wins: vandaag te doen, jaar lang voordeel
Begin met je thermostaat. Eén graad lager stoken bespaart op je gasrekening 6 tot 8 procent — op een gemiddelde gasnota van 1.300 euro is dat 80 tot 100 euro per jaar. Veel mensen denken dat 21 graden 'normaal' is, maar 19 of 20 graden is voor de meeste mensen comfortabel met een trui aan, zeker overdag.
Zet de thermostaat 's nachts en bij langere afwezigheid omlaag. Niet helemaal uit — dan moet de ketel weer hard werken om op te warmen — maar 16 of 17 graden is meestal genoeg. Een slimme thermostaat kan dat automatisch regelen op basis van wanneer je thuis bent.
Kijk naar je stand-by verbruik. Apparaten die continu in de wachtstand staan (tv, settopbox, koffiezetapparaat met klok, oude printers, computers die niet uitstaan) kosten samen makkelijk 80 tot 150 euro per jaar. Een schakelbare stekkerdoos die je 's nachts uitschakelt, lost veel op. Vooral oude internetrouters en netwerkapparatuur slurpen continu stroom.
Vervang resterende halogeen- en gloeilampen door led. Een led-lamp gebruikt zo'n 90% minder dan een gloeilamp en gaat tien tot twintig jaar mee. Voor een gemiddeld huis met twintig lichtpunten levert dat al snel 60 tot 100 euro per jaar op. De aanschaf is in een halfjaar terugverdiend.
Verwarming slimmer afstellen
Een goed afgestelde cv-installatie verbruikt aanzienlijk minder dan een verkeerd ingestelde. Veel huizen draaien de cv-ketel jarenlang op de fabrieksinstellingen, terwijl die niet optimaal zijn voor de feitelijke woning.
Let vooral op de watertemperatuur. Veel ketels staan op 80°C ingesteld terwijl voor radiatoren 60°C voldoende is en voor vloerverwarming zelfs 35-40°C. Lager water laten lopen scheelt makkelijk 5 tot 10 procent op je gasrekening, omdat de ketel efficiënter kan condenseren. Een installateur kan dit in tien minuten aanpassen, of je kan het bij veel ketels zelf via het bedieningspaneel.
Radiatorkranen verdienen ook aandacht. Slimme radiatorthermostaten (TRV's) laten je per kamer instellen wanneer en hoe warm. Als je studeerkamer alleen 's avonds gebruikt wordt, hoeft die overdag niet warm te zijn. Een set van vijf à zes slimme TRV's kost ongeveer 300 tot 500 euro en bespaart vaak het dubbele in het eerste jaar.
Ontluchten van radiatoren is gratis en duurt vijf minuten per radiator. Een radiator die slechts halfvol water staat, verwarmt slecht en je ketel moet harder werken. Doe dit één à twee keer per jaar, het liefst aan het begin van het stookseizoen.
Isolatie: de fundamenten
Een slecht geïsoleerd huis verliest warmte via dak (zo'n 30%), gevels (20%), ramen (15%) en vloer (10%). Investeren in isolatie levert vaak het meeste op, maar vraagt grotere bedragen vooraf.
Dakisolatie is meestal de meest rendabele stap. Bij een onbenutte zolder kun je vaak zelf isolatieplaten op de vloer leggen voor een paar honderd euro. Bij een leefzolder is meer werk nodig — het isoleren van het dak van binnen of buiten kost duizenden euro's, maar bespaart 200 tot 400 euro per jaar en verhoogt het wooncomfort enorm.
Spouwmuurisolatie is een relatief goedkope ingreep voor huizen die nog spouw hebben (gebouwd na 1920). Voor 1.000 tot 2.000 euro wordt isolatiemateriaal in de spouw geblazen. Terugverdientijd vaak vier tot zeven jaar, daarna jaarlijks 100 tot 250 euro voordeel.
HR++ of HR+++ glas vervangt enkelglas of verouderd dubbelglas. Per raam zo'n 200 tot 500 euro, afhankelijk van afmetingen. Reken op een terugverdientijd van tien jaar of meer, maar het comfortverschil (geen koudeval, minder geluid) is direct merkbaar.
Voor isolatie zijn vaak subsidies beschikbaar via de ISDE-regeling. Combineer twee maatregelen tegelijk om in aanmerking te komen voor de hoogste vergoedingen.
Apparaten en gewoonten
Een wasdroger is een van de grootste stroomverbruikers in huis. Een condensdroger gebruikt 300 tot 500 kWh per jaar — bij 30 cent per kWh is dat 90 tot 150 euro. Een warmtepompdroger gebruikt minder dan de helft. Bij vervanging van een oude condensdroger verdient het verschil zich in zo'n vier tot zes jaar terug.
Was op 30 of 40 graden in plaats van 60. Moderne wasmiddelen werken prima op lage temperaturen voor normaal vuile was. Een wasje op 30 graden gebruikt maar een derde van de stroom van een wasje op 60. Bij vier wasbeurten per week scheelt dat zo'n 50 euro per jaar.
De vaatwasser is doorgaans zuiniger dan met de hand afwassen, mits je hem vol laadt en op het ecoprogramma draait. Het ecoprogramma duurt langer maar gebruikt minder warmte en water, dus minder stroom én minder gas (voor de boiler). Een paar tientjes per jaar in het voordeel.
De koelkast kost weinig per dag maar staat wel 24/7 aan. Een tien jaar oude koelkast verbruikt vaak twee keer zoveel als een moderne A-klasse. Bij vervanging let op het echte energielabel, niet op marketingclaims. Een verschil van 100 kWh per jaar is normaal — 30 euro per jaar verschil.
Grotere investeringen: warmtepomp en zonnepanelen
Voor wie de stap wil maken naar van het gas af, is een (hybride) warmtepomp meestal de logische keuze. Een hybride warmtepomp werkt samen met je bestaande cv-ketel: de warmtepomp doet het basiswerk, de ketel springt bij op koude dagen. Dit halveert je gasverbruik direct, met 40 tot 60% besparing als ondergrens.
De investering ligt in 2026 tussen 6.000 en 8.500 euro inclusief installatie, met subsidie tot circa 3.000 euro via ISDE. Terugverdientijd: zes tot tien jaar, afhankelijk van je situatie. Daarna jaarlijks 800 tot 1.400 euro besparing.
Een volledige warmtepomp (all-electric) vraagt eerst een goed geïsoleerd huis en lage-temperatuur-verwarming (vloerverwarming of grote radiatoren). De investering ligt rond de 12.000 tot 18.000 euro, maar je gasrekening verdwijnt volledig en je netbeheerkosten voor gas ook.
Zonnepanelen blijven ook in 2026 een goede investering, ondanks de afschaffing van saldering per 2027. Een installatie van 10 panelen kost 5.000 tot 7.000 euro en levert 3.000 tot 3.500 kWh per jaar op. Onder de huidige saldering (tot 1 jan 2027) bespaar je 700 tot 900 euro per jaar; daarna 150 tot 250 euro plus wat je zelf direct verbruikt.
Reken altijd door op je eigen situatie. Online calculators van Milieu Centraal of de Consumentenbond geven realistische schattingen op basis van postcode, woningtype en huidig verbruik.