De morele afrekening
Afrekenen met het verleden: waarheidscommissies, het opmaken van de balans en het idee van rekenschap in geschiedenis, politiek en je eigen leven.
'Afrekenen met het verleden': wat die uitdrukking betekent
Wat bedoelen we eigenlijk met 'afrekenen met het verleden'? Een verkenning van een uitdrukking die zowel troost als illusie kan bieden.
De 'afrekening' in religie: oordeel en geweten
Hoe verschillende religies de eindafrekening voorstellen, van het Laatste Oordeel tot de weegschaal van Anubis, en wat het idee betekent zonder geloof.
Het woord 'afrekening' door de eeuwen heen: een taalgeschiedenis
Hoe het Nederlandse woord 'afrekening' verschoof van handelsterm naar moreel oordeel en criminele code. Een taalgeschiedenis van een veelzijdig woord.
De balans opmaken: afrekenen aan het einde van het jaar
Hoe het ritueel van de jaarwisseling een persoonlijke afrekening werd, en wat er gebeurt als je de balans serieus opmaakt zonder zelfstraf.
Excuses van staatswege: wanneer een land sorry zegt
Wat doet een staat eigenlijk als hij excuses aanbiedt? Een verkenning van het ritueel, met de Nederlandse slavernij-excuses van Rutte en Willem-Alexander als kern.
Herdenken als vorm van afrekening met de geschiedenis
Hoe herdenking iets anders is dan herinnering, en waarom 4 mei op de Dam meer doet dan een minuut stilte. Een verkenning van het ritueel.
Persoonlijke afrekening: je leven evalueren zonder zelfkritiek
Hoe je naar je eigen leven kunt kijken zonder in zelfkritiek of zelfvoldoening te belanden. Een verkenning van eerlijk en mild zelfonderzoek.
Rekenschap afleggen: de betekenis van verantwoording
Wat betekent rekenschap afleggen, waar komt het vandaan en wanneer telt het echt? Een verkenning van een ouder en preciezer woord dan 'verantwoording'.
Waarheidscommissies: hoe landen afrekenen met onrecht
Wat zijn waarheidscommissies en waarom kiezen landen ervoor in plaats van strafrechtelijke vervolging? Een overzicht van vorm, functie en grenzen.
De Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie
Hoe de TRC onder leiding van Desmond Tutu de apartheid onder ogen zag, en wat de erfenis is van die radicale poging tot afrekening.